Juni 2013
Waarom is het VN-verdrag nou zo belangrijk?

In het Regeerakkoord staat dat Nederland het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking gaat ratificeren (bekrachtigen). Daar zijn we blij mee. Maar waarom eigenlijk? Waarom is dit VN-verdrag nou zo belangrijk?


Waarom is er überhaupt een apart VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking? En om welke rechten gaat het precies? Wat moet de overheid allemaal regelen?

En wat kunt u - de schooldirecteur, de winkelier, de websitebouwer, de personeelsfunctionaris, etc etc - met het verdrag?

Antwoord op deze vragen vindt u op de website www.NLvooriedereen.nl  Op NLvooriedereen staat ook een filmpje dat uitlegt waarom het verdrag belangrijk is. Het filmpje is met name gemaakt voor mensen die niets of bijna niets weten over het verdrag.  
NLvooriedereen.nl
NLvooriedereen is een initiatief van de CG-Raad en Platform VG en is mede mogelijk gemaakt door het Revalidatiefonds.

 

Waarom dit VN-verdrag?

Is een apart mensenrechtenverdrag voor mensen met een handicap echt nodig?

Jazeker. In veel landen, ook in Nederland, kunnen mensen met een handicap niet altijd volwaardig meedoen aan de samenleving. Dat moet veranderen.

Het doel van dit VN-verdrag is de mensenrechten van mensen met een beperking bevorderen, beschermen en waarborgen.

Het verdrag richt zich op:

  • Gelijke behandeling
  • Toegankelijkheid en mobiliteit
  • Zelfstandigheid
  • Onderwijs en arbeid
  • Levensstandaard
  • Sociale bescherming

Stukje geschiedenis

In december 2006 heeft Nederland het VN-verdrag in New York ondertekend. Maar het verdrag geldt pas in Nederland ná goedkeuring (ratificatie) door de Tweede en Eerste Kamer. Ondanks beloften van eerdere kabinetten is dat nog niet gebeurd.

Ruim 120 landen hebben het verdrag al geratificeerd. Nederland loopt wat dat betreft achter. Ook kabinet Rutte II heeft aangekondigd het verdrag te ratificeren. Het ziet ernaar uit dat dit nu eindelijk echt gaat gebeuren.

Het kabinet werkt momenteel aan een Goedkeurings- en Invoeringswet waarmee het VN-verdrag officieel geratificeerd wordt. Die wetten komen begin 2014 of eerder in de Tweede Kamer. De verwachting is dat het verdrag in Nederland in 2015 officieel van kracht zal zijn.

Recht op wat?

In het verdrag staan geen nieuwe rechten. Het verdrag is een uitwerking van al bestaande mensenrechten, speciaal gericht op situaties waarin mensen met een handicap vaak nog een achterstand hebben. Hieronder een selectie van de belangrijkste rechten.

·         Recht op gelijke behandeling

art 4.1 en art 5.3

art 4.1 zegt: deelnemende staten moeten waarborgen en bevorderen dat mensen met een handicap op geen enkele wijze op grond van hun handicap gediscrimineerd worden.

art 5.3 zegt: om gelijkheid te bevorderen en discriminatie uit te bannen moeten deelnemende staten maatregelen nemen om te waarborgen dat redelijke aanpassingen worden verricht.

·         Recht op gelijke toegang

art 9.1

art 9.1 zegt dat de overheid ervoor moet zorgen dat mensen met een handicap zelfstandig kunnen leven en volledig kunnen meedoen. De overheid moet maatregelen nemen die ervoor zorgen  dat mensen met een handicap op voet van gelijkheid toegang hebben tot de fysieke omgeving, vervoer, informatie en communicatie en tot andere publieke voorzieningen en diensten van overheid en bedrijfsleven.
Het artikel noemt onder andere: toegang tot gebouwen, wegen, vervoer, scholen, medische voorzieningen, werkplekken, informatie, communicatie- en nooddiensten.

·         Recht op zelfstandig juridisch handelen

art 12.3

art 12.3 zegt dat de overheid ervoor moet zorgen dat mensen met een handicap zonodig onafhankelijke ondersteuning kunnen krijgen bij het uitoefenen van juridische handelingen (handelingsbekwaamheid).

·         Recht op eigen regie en participatie

art. 19

art. 19 zegt dat mensen met een handicap het gelijke recht hebben om in de maatschappij te wonen met dezelfde keuzemogelijkheden als anderen. De overheid moet doeltreffende en passende maatregelen nemen zodat mensen met een handicap volledig kunnen meedoen in de maatschappij, zonder daarbij gebonden te zijn aan een bepaalde verblijfplaats, leefregeling e.d.

·         Recht op mobiliteit

art. 20

art. 20 zegt dat de overheid effectieve maatregelen moet treffen om de persoonlijke mobiliteit van mensen met een handicap met de grootst mogelijke zelfstandigheid te waarborgen. Mensen met een handicap moeten zich kunnen verplaatsen op de wijze en tijdstip van hun keuze en tegen een betaalbare prijs.

·         Recht op inclusief onderwijs

art. 24.1

art 24.1 zegt dat mensen met een handicap recht hebben op onderwijs. De overheid moet zorgen voor een inclusief onderwijssysteem op alle niveaus en voorzieningen voor een leven lang leren. Doel hiervan is dat mensen met een handicap naar vermogen hun persoonlijkheid, talenten en creativiteit optimaal moeten kunnen ontwikkelen.

·         Recht op arbeid

art 27.1

art 27.1 zegt dat mensen met een handicap, net als ieder ander, recht hebben op in vrijheid gekozen of aanvaard werk om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. De overheid moet hiervoor passende maatregelen treffen, zodat mensen met een handicap toegang hebben tot de arbeidsmarkt (ook scholing voor werk) van zowel overheid als bedrijfsleven.

·         Recht op een behoorlijke levensstandaard

art 28.1

art 28.1 zegt dat mensen met een beperking recht hebben op een behoorlijke levensstandaard voor henzelf en hun gezinnen (incl. voldoende voeding, kleding en huisvesting).

·         Recht op cultuur, recreatie, vrije tijd, sport

art 30

art 30 zegt dat mensen met een beperking, ook kinderen, net als ieder ander mee moeten kunnen doen aan het culturele leven, recreatie, vrije tijd en sport. Ze hebben recht op toegang tot sportlocaties en sportactiviteiten, televisieprogramma’s, film, theater, musea, etc.
De overheid moet passende maatregelen nemen waardoor mensen met een handicap hun creatieve, artistieke en intellectuele talent kunnen ontwikkelen en gebruiken. Hierbij hebben ze recht op erkenning en ondersteuning van hun specifieke culturele en taalkundige identiteit, zoals gebarentaal en dovencultuur.
De overheid moet ervoor zorgen dat mensen met een handicap handicapspecifieke sport- en recreatieactiviteiten kunnen organiseren en daaraan kunnen deelnemen.Ze hebben recht op passende middelen, instructie en training.

Wat moet de overheid regelen?

De overheid moet maatregelen treffen die het meedoen van mensen met een handicap mogelijk maken. En de overheid moet zorgen voor maatregelen die de achterstanden opheffen. Bovendien moet de overheid diverse bestaande wetten aanpassen (o.a. de Wet gelijke behandeling voor chronisch zieken en gehandicapten).

Niet alleen de rijksoverheid moet dit doen, ook gemeenten moeten regelingen maken die voldoen aan het VN-verdrag.

Verder moet de overheid stimuleren dat organisaties, bedrijven en burgers de rechten van het Verdrag naleven.

Het realiseren van de rechten in het verdrag hoeft niet a la minuut. Maar vrijblijvend is het verdrag zeker niet.

 

Wat kunt u doen?

Het VN-verdrag is niet alleen een zaak van de overheid. Vrijwel iedereen heeft te maken met het verdrag. Iedereen is verplicht er rekening mee te houden.

Of u nou horeca-ondernemer, architect, ict-er of ambtenaar bent. Ook u kunt (en moet) ervoor zorgen dat mensen met een handicap gelijkwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving.

Zorg ervoor dat ze bij uw bedrijf naar binnen kunnen, uw informatie kunnen lezen, etc. etc. In ieder geval mag u niemand bewust of onbewust uitsluiten of discrimineren vanwege een handicap.